همه چیز درباره خشکی دهان

خشکی دهان یا Xerostomia علامتی است که در نتیجه کمبود بزاق ایجاد می‌شود و علل بالقوه آن می‌تواند از کم آبی، شرایط مزمن زمینه ای و عوارض جانبی برخی درمان‌ها و داروها باشد. شدت خشکی دهان یا علائم Xerostomia از ناراحتی خفیف تا بیماری دهان و دندان قابل توجه است. همچنین می تواند سلامت، رژیم غذایی و کیفیت زندگی بیمار را به خطر بیندازد. خشکی دهان یک بیماری شایع، پیچیده و کمتر شناخته شده که ممکن است با کم کاری غدد بزاقی همراه باشد یا نباشد (یعنی اندازه گیری عینی کاهش جریان بزاق). بزاق مخلوط پیچیده ای از مایعات است. همچنین چندین عملکرد محافظتی از جمله پاکسازی حفره دهان، تسهیل گفتار و بلع و محافظت از بافت‌های دهان (از جمله دندان‌ها) در برابر حمله‌های فیزیکی و میکروبی و حفظ pH خنثی را انجام می‌دهد. کاهش جریان بزاق می تواند مشکلاتی را ایجاد کند. همچنین می‌تواند احتمال ایجاد پوسیدگی دندان، دمینرالیزاسیون دندان‌ها، حساسیت دندان و یا عفونت‌های مخاطی را افزایش دهد.

علل بالقوه مختلفی از جمله کم آبی بدن، مصرف دارو، سمیت شیمی درمانی و یا پرتودرمانی سر و گردن، بیماری‌های خودایمنی و سایر بیماری‌های مزمن و آسیب عصبی برای خشکی دهان وجود دارد. برآوردهای شیوع خشکی دهان در جمعیت عمومی بسته به تعاریف مورد استفاده شده و تفاوت در نمونه های مورد مطالعه به طور گسترده ای متفاوت است. مطالعات تخمینی، شیوع Xerostomia را از 10 تا 26 درصد در مردان تا 10 تا 33 درصد در زنان گزارش کردند. تقریباً تمام بیماران مبتلا به بیماری شوگرن یا پرتودرمانی برای سرطان سر و گردن دچار Xerostomia می‌شوند. بزاق مخلوطی از ترشحات غدد بزاقی اصلی (یعنی پاروتید، زیر فکی، زیر زبانی) و فرعی است که در مخاط دهان قرار دارند. بزاق شامل 99% آب و کمتر از 1% مواد جامد است. در آن تعدادی الکترولیت (مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم، بی کربنات، فسفات) و اجزای آلی (مانند ایمونوگلوبولین ها، پروتئین ها، آنزیم ها، موسین ها) وجود دارد.