دسته بندی ها: درمانی

دیسک کمر از علل، علائم و درمان این بیماری

مشکلات دیسک کمر شایع هستند، اما به ندرت نیاز به جراحی دارند. بیش از 90 درصد برآمدگی‌‌ ها یا فتق‌ های دیسک که باعث درد در پا می ‌شوند با استراحت، گرما، داروهای ضد درد و تسکین دهنده ‌ها، فیزیوتراپی و انفیلتراسیون موضعی بهبود می‌ یابند. دیسک کمر با کمردردی که در اثر تحریک مفاصل مهره‌ ای یا ساختارهای رباط ایجاد می شود، متفاوت است. اين نوع کمردرد برخلاف دیسک کمر، دردی در ساق پا ایجاد نمی کند.

بیماری دیسک کمر منعکس کننده ساییدگی و پارگی دیسک‌ های بین مهره‌ ای است. ستون مهره ها یا ستون فقرات از 33 مهره (7 مهره گردنی، 12 مهره پشتی، 5 مهره کمری، 5 مهره خاجی، 4 دنبالچه) تشکیل شده است که توسط دیسک ‌های بین مهره ‌ای از یکدیگر جدا می شوند.

دیسک‌ های بین مهره‌ ای از یک هسته متشکل از 80 درصد آب و یک حلقه محیطی(هسته ژلاتینی) تشکیل شده اند. این دیسک ها باعث انعطاف پذیری ستون فقرات و تحکیم مهره‌ ها می‌ شوند و به عنوان ضربه گیر عمل می کنند. با افزایش سن، حمل مکرر اشیا سنگین، نشستن طولانی مدت، دیسک ‌ها فرسوده و کم آب می‌ شوند، انعطاف پذیری خودشان را از دست می دهند و منجر به بیماری دیسک کمر می شوند.

بیماری دیسک کمر، ساییدگی یک یا چند دیسک بین مهره ‌ای در ناحیه کمری ستون فقرات است، ناحیه ای که از 5 مهره تشکیل شده است که توسط دیسک‌ ها از هم جدا شده‌ اند. بیماری دیسک کمر اغلب در سطح L4-L5 رخ می دهد و منجر به کمردرد می شود. اگر چندین دیسک بین مهره ‌ای ساییده شود، بیماری پلکانی دیسک کمر اتفاق می افتد.

علل دیسک کمر

دیسک کمر اغلب در دهه چهارم و پنجم زندگی رخ می دهد، اما در هر سنی نیز ممكن است اتفاق بیفتد. 2 تا 3 درصد از مردم در طول زندگی ‌شان دچار فتق دیسک کمر می شوند. بیماری بیرون زدگی دیسک (فتق دیسک) با فشار عصب اتفاق می افتد و منجر به درد عصب و عضله می‌ شود. مطالعات نشان داده است که خطر فتق دیسک در افراد سیگاری بیشتر است.

در میان علل و عوامل خطر بیماری دیسک کمر می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  •     افزایش سن: عامل اصلی آسیب دیسک های بین مهره ای است. با افزایش سن، تامین مواد مغذی و آب به دیسک ‌های بین مهره ‌ای بدتر می ‌شود و بدن فرآیند تخریب پیشرونده را به حرکت در می ‌آورد. ترک ‌های ظریفی در غضروف‌ فیبری سخت ایجاد می‌ شود و هسته ژلاتینی دیسک‌ های بین مهره‌ای می‌ تواند به درون آن نفوذ کنند. این امر منجر به برآمدگی دیسک بین مهره ‌ای (بیرون زدگی دیسک بین مهره ای) و پارگی حلقه فیبری و یا فتق دیسک (پرولاپس) می شود.
  •     تروما و میکرو ترومای مکرر به ستون فقرات: کارهایی نظیر حمل بار سنگین یا ارتعاشات یا تكان خوردن در هنگام نشستن ‌های طولانی مدت منجر به آسیب کمر می شود (کارهای سنگین ساخت و ساز، جابجایی، رانندگان کامیون و غیره).
  •     اضافه وزن: با گذشت زمان فشاری به ستون فقرات وارد می کند.
  •     سبک زندگی: کمبود آب بدن و رژیم غذایی بسیار غنی، خطر ابتلا به بیماری دیسک را افزایش می دهد. همچنین فقدان ورزش بدنی، منجر به تحلیل رفتن عضلات و کاهش حمایت از ستون فقرات می شود.

علائم دیسک کمر

علائم دیسک کمر به میزان آسیب دیسک بین مهره ای و میزان فشردگی مهره های ناشی از بیماری دیسک بستگی دارد. یکی از علائم اصلی دیسک کمر، درد است که در قسمت پایین کمر (کمر درد)، ظاهر می شود. این درد می تواند متناوب، گذرا یا مزمن باشد. همچنین درد با حرکت، سرفه و عطسه بيشتر حس می شود.

اگر بیماری دیسک کمر باعث فشرده شدن عصب یا ریشه عصبی شود، در پاها احساس گزگز رخ می دهد. در موارد شدید از دست دادن حساسیت و حتی در شدیدترین موارد از دست دادن تحرک نیز اتفاق می افتد.

نشانه های دیسک کمر

نشانه های دیسک کمر با توجه به ریشه عصبی آن عبارتند از:

L4: درد در ران تا زانو، بی حسی در جلوی ران و قسمت داخلی ساق پا، عدم قدرت هنگام بالا رفتن از پله ها (باز کننده زانو).

 L5: درد در باسن و در لبه خارجی ران تا پایین پا، بی حسی در انگشت شست پا، ضعف بالا برنده پا، به خصوص بلند کردن شست پا.

S1 : درد در باسن و پشت ساق پا تا پا، بی حسی در لبه خارجی پا و در انگشت کوچک، ضعف قوس پا.

چگونه بیماری دیسک کمر را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص بیماری دیسک کمر، پزشک ابتدا یک معاینه بالینی برای تشخیص سفتی (محدودیت حرکت ستون فقرات و پاها)، شدت درد و عملکرد عصبی (تست مهارت ‌های حرکتی، رفلکس‌ ها، حساسیت) انجام می ‌دهد. سپس معاینه خود را با عکسبرداری از ستون فقرات، سی تی اسکن یا ام آر آی تکمیل می کند. معاینات رادیولوژیک در کمردرد مزمن ضروری نیست. رادیوگرافی به طور کلی به عنوان اولین هدف تجویز می شود و می توان از MRI برای تکمیل آن، با اندازه گیری با دقت بیشتر سطح ساییدگی دیسک های بین مهره ای استفاده کرد.

راه های درمان بیماری

هدف از درمان ‌های پزشکی بیماری التهابی یا مزمن دیسک کمر، کاهش درد است. این درمان ها شامل تجویز شل کننده های عضلانی، مسکن ها و ضد التهاب ها و در صورت عدم پاسخ کافی به این داروها، انفیلتراسیون کورتیکواستروئیدی است.

فعالیت بدنی سازگار، جلسات فیزیوتراپی و آشنایی با وضعیت های صحیح در هر شرایطی بایستی درمان را کامل کند. در مورد بیماری مزمن دیسک کمر، اگر داروها و فیزیوتراپی (معروف به درمان های محافظه کارانه) درد و سفتی را کاهش ندهند، مداخله جراحی صورت می گیرد.

اینکه جراح کدام روش جراحی را انتخاب می کند به نوع و شدت فتق دیسک بستگی دارد. اصل اساسی هر نوع عمل دیسک کمر این است که تا حد امکان غیر تهاجمی باشد. این کار با کوچکترین برش پوست شروع می شود، تا جراحی کم تهاجمی باشد. به این ترتیب فقط مقدار کمی از بافت آسیب دیده و ستون فقرات تحت تاثیر قرار می گیرد.

همه چیز درباره خشکی دهان

خشکی دهان یا Xerostomia علامتی است که در نتیجه کمبود بزاق ایجاد می‌شود و علل بالقوه آن می‌تواند از کم آبی، شرایط مزمن زمینه ای و عوارض جانبی برخی درمان‌ها و داروها باشد. شدت خشکی دهان یا علائم Xerostomia از ناراحتی خفیف تا بیماری دهان و دندان قابل توجه است. همچنین می تواند سلامت، رژیم غذایی و کیفیت زندگی بیمار را به خطر بیندازد. خشکی دهان یک بیماری شایع، پیچیده و کمتر شناخته شده که ممکن است با کم کاری غدد بزاقی همراه باشد یا نباشد (یعنی اندازه گیری عینی کاهش جریان بزاق). بزاق مخلوط پیچیده ای از مایعات است. همچنین چندین عملکرد محافظتی از جمله پاکسازی حفره دهان، تسهیل گفتار و بلع و محافظت از بافت‌های دهان (از جمله دندان‌ها) در برابر حمله‌های فیزیکی و میکروبی و حفظ pH خنثی را انجام می‌دهد. کاهش جریان بزاق می تواند مشکلاتی را ایجاد کند. همچنین می‌تواند احتمال ایجاد پوسیدگی دندان، دمینرالیزاسیون دندان‌ها، حساسیت دندان و یا عفونت‌های مخاطی را افزایش دهد.

علل بالقوه مختلفی از جمله کم آبی بدن، مصرف دارو، سمیت شیمی درمانی و یا پرتودرمانی سر و گردن، بیماری‌های خودایمنی و سایر بیماری‌های مزمن و آسیب عصبی برای خشکی دهان وجود دارد. برآوردهای شیوع خشکی دهان در جمعیت عمومی بسته به تعاریف مورد استفاده شده و تفاوت در نمونه های مورد مطالعه به طور گسترده ای متفاوت است. مطالعات تخمینی، شیوع Xerostomia را از 10 تا 26 درصد در مردان تا 10 تا 33 درصد در زنان گزارش کردند. تقریباً تمام بیماران مبتلا به بیماری شوگرن یا پرتودرمانی برای سرطان سر و گردن دچار Xerostomia می‌شوند. بزاق مخلوطی از ترشحات غدد بزاقی اصلی (یعنی پاروتید، زیر فکی، زیر زبانی) و فرعی است که در مخاط دهان قرار دارند. بزاق شامل 99% آب و کمتر از 1% مواد جامد است. در آن تعدادی الکترولیت (مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم، بی کربنات، فسفات) و اجزای آلی (مانند ایمونوگلوبولین ها، پروتئین ها، آنزیم ها، موسین ها) وجود دارد.

علت های خشکی دهان

یک بررسی سیستماتیک در سال 2018 به این نتیجه رسید که داروهای اورولوژیک، داروهای ضد افسردگی و روانگردان با خشکی دهان در افراد مسن مرتبط هستند. مرور سیستماتیک دیگری گزارش داد که 106 دارو از جمله داروهای ضد افسردگی (مانند فلوکستین) و داروهای ضد موسکارینی (مانند، تولترودین برای مثانه بیش فعال) با اختلال عملکرد غدد بزاقی، مرتبط هستند. داروهای بدون نسخه (OTC) و داروهای تجویزی از جمله آنتی هیستامین‌ها (برای آلرژی یا آسم)، داروهای ضد فشار خون، ضد احتقان‌ها، داروهای ضد درد، دیورتیک‌ها، شل کننده های عضلانی و داروهای ضد افسردگی می توانند به تشدید خشکی دهان کمک کنند. رایج ترین انواع داروهایی که باعث اختلال عملکرد بزاق می‌شوند دارای اثرات آنتی کولینرژیک هستند. به عنوان مثال، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، آنتی هیستامین‌ها، داروهای ضد فشار خون، داروهای ضد تشنج و ضد اسپاسم. به طور کلی، احتمال کاهش میزان جریان بزاق در حضور بسیاری از بیماری‌ها و داروها افزایش می یابد.

 خشک شدن دهان نیز معمولاً به عنوان یک اثر جانبی جزئی همراه با خواب‌آلودگی، سرگیجه و حالت تهوع گزارش می‌شود. اگر بیمارانی که داروهای آنتی کولینرژیک مصرف می‌کنند، بتوانند آنها را در طول روز به جای شب (با اجتناب از علائم شبانه) و در دوزهای منقسم به جای یک دوز بزرگ‌تر استفاده کنند، علائم خشکی دهان ناشی از داروها نیز کاهش می‌یابد. خشک شدن دهان همچنین می‌تواند به دنبال پیوند سلول‌های بنیادی خون ساز باشد. همچنین به عنوان بخشی از پیوند غدد بزاقی در مقابل بیماری میزبان رخ دهد. شیوع خشک شدن دهان نیز در بین افرادی که بیش از چهار داروی تجویزی روزانه مصرف می‌کنند، بیشتر است. یکی دیگر از علت‌های مهم Xerostomia استفاده از الکل و تنباکو، مصرف حشیش یا مصرف بیش از حد کافئین یا غذاهای تند است.

علائم و نشانه‌ها

پروتئین‌ها و موسین‌های بزاقی به روانکاری و پوشش بافت‌های دهان کمک و از مخاط در برابر آسیب‌های شیمیایی، میکروبی و فیزیکی (به عنوان مثال سایش) محافظت می‌کنند. علائم این بیماری نیز ممکن است در شب بدتر شود. زیرا غده بزاق برون ده در طول خواب به کمترین حد خود می‌رسد و این مشکل می تواند با تنفس دهانی تشدید شود.

  • احساس چسبندگی، خشکی یا سوزش در دهان
  • مشکل در جویدن، بلع، چشیدن یا صحبت کردن
  • تغییر طعم یا عدم تحمل غذاها یا نوشیدنی‌های تند، شور یا ترش
  • خشک شدن یا درد گلو
  • زبان خشک و خشن
  • لب های ترک خورده
  • عفونت قارچی دهان (مانند کاندیدیازیس)
  • گرفتگی صدا
  • بوی بد دهان
  • ناتوانی در نگه داشتن پروتزهای مصنوعی یا پروتزهای متحرک نامناسب

درمان خشکی دهان

از اهداف درمان خشکی دهان می‌توان به شناسایی علت‌های احتمالی خشکی، تسکین ناراحتی و پیشگیری اشاره کرد. همچنین دارای عوارضی مانند پوسیدگی دندان و عفونت‌های پریودنتال هستند. بیمارانی که از خشکی دهان شکایت دارند، باید یک تاریخچه پزشکی و دندانپزشکی دقیق برای تشخیص زودهنگام و شناسایی علل بالقوه زمینه ای داشته باشند. اگر مشخص شود که یک داروی خاص باعث خشک شدن دهان می‌شود، پزشک دوز آن را تنظیم یا داروی دیگری را تجویز می‌کند که احتمال خشکی کمتری داشته باشد. اقدامات تسکین دهنده و پیشگیرانه مختلف، از جمله درمان دارویی با محرک‌های بزاقی، فلوراید موضعی، جایگزین های بزاق و استفاده از آدامس بدون قند/نعناع، ​​ممکن است باعث کاهش این بیماری شود. نمونه هایی از استراتژی‌های مقابله ای برای تسکین خشکی دهان عبارتند از:

  • نوشیدن آب یا نوشیدنی‌های بدون قند و بدون کافئین
  • مکیدن تکه‌های یخ
  • استفاده مکرر از نرم کننده‌های لب (به عنوان مثال، هر دو ساعت یکبار)
  • جویدن آدامس بدون قند یا مکیدن آب نبات بدون قند
  • پرهیز از غذاهای شور یا تند یا غذاهای خشک و سخت
  • اجتناب از غذاهای چسبناک و شیرین
  • اجتناب از مواد محرک مانند الکل، تنباکو و کافئین
  • نوشیدن مایعات در حین غذا
  • توصیه‌های اختصاصی بهداشت دهان و دندان از سوی مؤسسه ملی تحقیقات دندان‌پزشکی
  • حداقل دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید دندان‌ها را به آرامی مسواک بزنید.
  • هر روز نخ دندان بکشید.
  • حداقل دو بار در سال برای ویزیت دندانپزشکی برنامه ریزی کنید.
  • استفاده از ژل فلوراید قوی (0.4٪ فلوراید قلع، 1.1٪ فلوراید سدیم) روزانه برای کمک به جلوگیری از پوسیدگی دندان
  • درمان سریع عفونت‌های قارچی یا باکتریایی دهان
  • استفاده از وارنیش 0.5% فلوراید روی دندان

غده تیروئید چیست؟‌ از کم کاری تا پرکاری تیروئید و پیشگیری

بدن انسان از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است. هر یک از سلول‌های بدن نقش های گوناگونی در بدن ایفا می‌کنند. عملکرد بخش‌های مختلف بدن جدا از هم نیست و پیکر انسان در ارتباط بین این قسمت‌ها شکل می‌گیرد. سیستم هورمونی یکی از این مسیر‌های ارتباطی در بدن است. سیستم درون ریز بدن از اجزای مختلفی تشکیل شده است؛ که هریک مسئولیت‌های گوناگونی دارند.

در این مقاله قصد داریم شما را با عملکرد غده تیروئید، ناهنجاری و بیماری‌هایی که ممکن است برای آن پیش بیاید آشنا کنیم.

غده تیروئید

برای هماهنگی بین ارگان‌های مختلف در بدن، وجود سیستم‌های اطلاع رسانی و هماهنگ کننده الزامی است. هورمون‌ها بخشی مهمی از این مسیر را تشکیل می‌دهند و پیام‌هایی را در بدن مخابره می‌کنند. غده تیروئید یکی از اعضای پرکاربرد این سیستم است. این غده پروانه‌ای شکل در ناحیه گردن و جلوی نای قرار دارد. ‌تیروئید اندازه چندان بزرگی ندارد؛ ولی با این حال می‌تواند عملکرد بخش‌های مختلف بدن را تنظیم کند. این غده با ترشح هورمون تیروکسین، تنظیم متابولیسم اندام و سلول‌های گوناگون بدن را پیش می‌برد. با ترشح این هورمون، مقدار انرژی که به سلول‌های بدن می‌رسد؛ تنظیم می‌شود.

گاهی اوقات شرایطی پیش می‌آید که عملکرد طبیعی این غده دچار اختلال می‌شود. بروز این مشکلات ممکن است بیماری‌های تیروئیدی را با خود به همراه داشته باشند. وجود مشکل در عملکرد این غده را با انجام آزمایش و بررسی مقادیر هورمون‌های تیروئیدی، می‌توان تشخیص داد.

کم کاری ‌تیروئید

در صورتی که هورمون تیروکسین کم‌تر از مقدار مورد نیاز بدن ترشح شود؛ کم کاریتیروئید اتفاق می‌افتد. در این شرایط متابولیسم سلول‌ها در سرتاسر بدن دچار اختلال می‌شود. کاهش سوخت و ساز در بدن، افزایش وزن و در عین حال خستگی را با خود به همراه می‌آورد. در چنین شرایطی غده تیروئید برای تامین نیاز بدن سعی در تولید هرچه بیشتر هورمون ‌تیرویید دارد.

ناتوانی این غده به مرور زمان بزرگ شدن آن را به همراه می‌آورد. در برخی از افراد مبتلا به کم کاری ‌تیروئید علائم مربوط به گواتر و بزرگ شدن غده تیروئید نیز دیده می‌شود.

نقش کم کاری ‌تیروئید در اضافه وزن و چاقی

تناسب اندام و داشتن وزن مناسب، امروزه به دغدغه افراد زیادی در سرتاسر جهان تبدیل شده است. وجود بیماری‌های مختلف می‌تواند شرایط کلی بدن را تحت تاثیر قرار دهد و آن را مستعد چاقی کند. کم کاری ‌تیروئید نیز یکی از عواملی است که باعث افزایش وزن بدن می‌شود. حین کاهش ترشح هورمون ‌تیرویید، سوخت و ساز بدن نیز کاهش می‌یابد.

کاهش متابولیسم و سوخت و ساز، باعث می‌شود انرژی اضافی در بدن باقی بماند. این انرژی باقی مانده، به صورت چربی در بدن ذخیره می‌شود. در این حالت رژیم غذایی نیز تاثیر زیادی ندارد؛ چرا که بایستی در ابتدا علت مربوط به کم کاری ‌تیروئید درمان شود.

پرکاری ‌تیروئید

در صورتی که هورمون ‌تیروئید بیش از حد نیاز در بدن ترشح شود؛ بیماری پرکاری ‌تیرویید رخ می‌دهد. در این شرایط تنظیم سوخت و ساز بدن به مشکل بر می‌خورد  و سوخت و ساز بدن با سرعت بالایی انجام می‌شود. این حالت حتی خلق و خوی فرد را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد و او را بسیار زودرنج و پرخاشگر می‌کند.

یکی از تظاهرات بالینی مهم این بیماری کاهش وزن و در عین حال افزایش ضربان قلب است. فرد برای تامین انرژی بالای سوخت و ساز بدن، تمایل زیادی به خوردن غذا نشان می‌دهد ولی با این حال وزن بسیار کمی دارد. تمایل سلول های بدن به دریافت انرژی بالا رفته؛ که این افراد با خوردن غذای زیاد نیز افزایش وزن چندانی ندارند. از جمله علایم شایع پرکاری ‌تیروئید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ضعف اعصاب و سریع عصبی شدن
  • کاهش وزن
  • ضعف و لرزش در اعضای بدن
  • احساس گرمای شدید در بدن
  • مشکلات بینایی و سوزش چشم
  • قاعدگی نامنظم
راهکار‌های پیشگیری از کم کاری و پرکاری ‌تیروئید

بیماری‌های ‌تیروئیدی ممکن است زمینه‌های ارثی داشته باشند؛ با این حال بیماری قابل پیشگیری است. با کمک تغذیه سالم می‌توان عملکرد ‌تیروئید را تحت کنترل درآورد. وجود مواد مغذی مختلف اعم از روی و سلنیوم می‌تواند عملکرد این غده را متعادل کند. از راه‌های پیشگیری کم کاری و پرکاری تیروئید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

·       رعایت رژیم غذایی مدیترانه‌ای

داشتن یک برنامه غذایی منظم و به دور از مواد التهاب زا می‌تواند شانس ابتلا به بیماری‌های مرتبط با غده تیروئید را کاهش دهد. مصرف برخی از غذاها ممکن است عملکرد‌های سیستم‌های درونی بدن را مختل کند. غذاهای کنسروی و فراوری شده به دلیل داشتن مواد نگهدارنده، فعالیت‌های رادیکال‌های آزاد را در بدن تشدید می‌کنند. رعایت رژیم غذایی مدیترانه ای راهکاری برای مقابله با اثرات مضر مواد غذایی است.

مصرف زیاد سبزیجات و میوه‌ها در این رژیم سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند و احتمال بروز التهاب را نیز کاهش می‌دهد. وجود اختلال در مخاط روده و آسیب رسیدن به آن، پاسخ ایمنی ایجاد می‌کند؛ که در نهایت بر روی تیرویید هم تاثیر می‌گذارد.

·       مصرف مکمل‌ها

غده تیروئید برای انجام فعالیت خود در بدن و تولید هورمون به ید نیاز دارد. کمبود ید در بدن می‌تواند تولید هورمون را در این غده با اختلال مواجه کند. در برخی مناطق کوهستانی کمبود ید در افراد دیده می‌شود. برای مقابله با این مسئله به برخی از مواد غذایی همچون نمک، ید اضافه می‌کنند. در صورتی که نیاز بدن رفع نشود؛ با مشورت پزشک، می‎توان از مکمل‌ها نیز استفاده کرد.

 
درمان ‌تیروئید

با توجه به نقش مهم تیرویید در کنترل ارگان‌های مختلف بدن، وجود هرگونه مشکل در آن می‌تواند زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. بروز مشکل در غده تیروئیدسوخت و ساز تمامی سلول‌های بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این شرایط حتی ممکن است بیماری‌های دیگری را نیز در بدن ایجاد کند. برای مثال وجود اختلال در عملکرد تیرویید، به سازوکار سیستم بینایی آسیب می‌رساند.

درمان تیروئید برای پیشگیری از بروز اختلال در عملکرد سایر بخش‌های بدن توصیه می‌شود. از راه‌های درمان تیروئید و مشکلات مربوط به آن؛ می توان به موارد نیز اشاره کرد:

  • مصرف مکمل‌ها
  • عمل جراحی
  • روش های رادیواکتیو

در رابطه با ویروس سال 1402 و علائم آن چه میدانید؟

ویروس سال 1402 از جمله نگرانی های مهمی است که باید در رابطه با آن اطلاعات جامعی داشت. بررسی های جدید نشان داده است که این ویروس در سراسر جهان به ویژه در ایران ما در حال گسترش می باشد. همانطور که میدانید، ویروس کرونا طی چند سال اخیر باعث مرگ و میرهای زیادی در سراسر جهان شده است. در حال حاضر، تعداد مبتلایان به این ویروس در برخی از نقاط دنیا در حال افزایش است. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که زیرسویه‌های متنوعی از ویروس کرونا به نام‌های XBB, BQ.1, PIROLA و ERIS در جهان وجود دارند. این زیرسویه ها می‌توانند سلامتی انسان را تحت تاثیر قرار دهند. هنوز اطلاعات کاملی در رابطه با علائم و میزان خطرپذیری این زیرسویه‌ها در دسترس نیست. دانشمندان در تلاش هستند تا با بررسی‌های بیشتر بفهمند که آیا این سویه‌ها می‌توانند باعث تشدید بیماری در انسان شوند یا خیر. تا رسیدن به نتایج قطعی باید همچنان در رابطه با عدم ابتلا به این ویروس، احتیاط های لازم را انجام داد.

معرفی سویه های جدید ویروس سال 1402

ویروس سال 1402 شامل سویه های جدیدی از کرونا به نام ‌های EG.5 و BA.2.86 می باشد. این زیر سویه های جدید به نام های پیرولا و اریس نیز معروف می باشند. این زیر سویه ‌ها جهش زیادی نسبت به امیکرون دارند و ممکن است علائم شدیدتری در مقایسه با آن در فرد ایجاد کنند. جالب است بدانید که سازمان بهداشت جهانی هنوز اهمیت خاصی برای این زیرسویه‌ها قائل نشده است. آن چیزی که در رابطه با این زیر سویه ها وجود دارد، سرعت انتشار و مقاومت بالای آنها در مقایسه با ویروس های دیگر می باشد. ویروس کرونا در حال تغییرات زیادی است که امروزه با زیر سویه های جدید و خطرات ناشی از آنها مواجه هستیم. البته به طور کامل نمی توان در رابطه با خطرات ناشی از زیر سویه های جدید ویروس سال 1402، نظر قطعی داد.

سویه های جدید ویروس سال 1402 در کدام کشورها مشاهده شده است؟

زیر سویه جدید ویروس کرونا به نام EG.5 (اریس) در حال گسترش در کشورهای مختلف از جمله ایالات متحده، ایرلند، چین، ژاپن و بریتانیا می باشد. این ویروس، تاکنون در بیش از 51 کشور دنیا دیده شده است.

آمارها نشان می‌دهند که موارد ابتلا به این ویروس و مراجعات به بیمارستان‌ها روز به روز در حال افزایش است. بیشترین تعداد مراجعات به بیمارستان ها به دلیل ابتلا به ویروس سال 2023 در چین ثبت شده است. دانشمندان عواملی از جمله افزایش دما، استفاده از سیستم‌های تهویه، سفر و تجمعات تابستانی را در گسترش این سویه جدید موثر می‌دانند. الزامات بهداشتی به منظور جلوگیری از انتشار سویه های جدید ویروس کرونا به شدت توصیه می شود.  

البته زیر سویه دیگری از ویروس سال 2023 به نام BA.2.86 (پیرولا) وجود دارد که هم اکنون علائم آن در بیش از 4 کشور دیده شده است. البته هیچ دلیل منطقی در این رابطه وجود ندارد که نشان دهد آیا این سویه می تواند به مانند سویه های قبلی کرونا تهدیدی برای سلامتی انسان باشد یا خیر. در ساختار این زیر سویه، تغییرات زیادی دیده شده که نگرانی دانشمندان را در این رابطه افزایش داده است. برخی از دانشمندان معتقد هستند که ویروس پاییز 1402 می تواند در کشورهایی با وضعیت بهداشتی پایین باعث مرگ و میر تعداد زیادی از افراد شود. البته هنوز شواهد کافی برای ارزیابی دقیق این نظریه وجود ندارد. تحقیقات بیشتری لازم است تا خطرات احتمالی این سویه به طور کامل مشخص شود.

مهمترین علائم این ویروس

ویروس سال 1402 دارای زیر سویه های جدید می باشد. این زیرسویه ها که شامل XBB، EG.5 و BA.2.86 می باشند در خانواده امیکرون قرار می گیرند. به همین خاطر است که برخی از علائم این زیر سویه ها شباهت زیادی با امیکرون دارند. البته یکسری تفاوت ‌ها هم در این رابطه وجود دارد که باید در رابطه با آنها اطلاعات جامعی کسب نمود. یکی از تفاوت‌های مهم بین امیکرون و زیرسویه‌های قبلی این ویروس، کاهش حس بویایی و چشایی در افراد مبتلا است. بر اساس اطلاعات موجود، کاهش حس بویایی و چشایی در افراد مبتلا به امیکرون حدود ۸۰ درصد کمتر از افراد مبتلا به دلتا و سایر زیرسویه‌ها می باشد. همچنین، بررسی ها نشان داده‌اند که گلودرد در افراد مبتلا به امیکرون نسبت به دیگر زیرسویه‌ها حدود ۸ برابر شایع‌تر است. افرادی که مبتلا به سویه های جدید کرونا هستند، گلو درد شدیدی را تجربه می کنند.

علائم امیکرون و زیرسویه‌های جدید کرونا همچنان موضوع تحقیقات و بررسی‌های علمی است. اطلاعات جدیدی در رابطه با علائم ویروس سال 1402 وجود دارد. این اطلاعات نشان می دهند که آبریزش بینی، سردرد، تهوع، عطسه، معده درد و گلودرد شدید از جمله شایع ترین علایم زیر سویه های جدید کرونا می باشند. برای کسب اطلاعات دقیق‌ تر در رابطه با ویژگی ها و علائم ویروس سال 1402، مراجعه به منابع موثق و معتبر ضروری می باشد.

روش های جلوگیری از ابتلا به زیر سویه های جدید ویروس کرونا

جهت جلوگیری از ابتلا به این ویروس، ضروری است که اقدامات ایمنی و پیشگیرانه زیر را انجام دهید:

رعایت فاصله گذاری اجتماعی: حتی الامکان فاصله ‌گذاری اجتماعی به ویژه در مکان‌های شلوغ و بسته را رعایت نمایید.

استفاده از ماسک: همواره از ماسک صورت به ویژه در مکان‌های عمومی و محیط های بسته استفاده نمایید. در مواردی که امکان حفظ فاصله فیزیکی با دیگران وجود ندارد، حتما از ماسک صورت استفاده نمایید.

شستشوی مداوم دست ها‌: به شستشوی منظم و مکرر دست‌ها با آب و صابون اهمیت بدهید. در صورت عدم دسترسی به آب و صابون، بهتر است که از محلول‌های ضدعفونی کننده دست استفاده کنید.

استفاده از الکل: در صورت عدم فراهم شدن شرایط جهت شستشوی دست‌ها از الکل جهت ضدعفونی کردن استفاده کنید.

پرهیز از لمس صورت با دست: سعی کنید دستان خود را از صورتتان دور نگه دارید، به ویژه در مواقعی که به مکان های عمومی می روید. از لمس چشمان، بینی و دهان خود با دست به شدت پرهیز نمایید.

واکسیناسیون: در صورت امکان جهت انجام واکسیناسیون منظم در دوره های زمانی خاص، اقدام نمایید. واکسیناسیون به منظور جلوگیری از عدم ابتلا به زیرسویه‌های جدید ویروس کرونا الزامی می باشد.

کلام آخر

مهم است به یاد داشته باشید که هر چقدر تعداد افرادی که این دستورالعمل ها را رعایت کنند بیشتر شود، احتمال انتقال ویروس کرونا و زیرسویه‌های جدید آن در کشور کاهش خواهد یافت.

رعایت دستورالعمل های بهداشتی به منظور جلوگیری از ابتلا به این بیماری سال 1402 ضروری می باشد. در صورت بروز هرگونه علائم مشکوک، فورا به پزشک مراجعه نمایید.

انواع ویتامین های ضروری بدن

اگر از شما بپرسیم ویتامین های ضروری بدن را نام ببرید حتما نام پنج گروه اصلی را نام برده و تصور می کنید 5 ویتامین اصلی هستند. اما از گروه ویتامین ب غافل نشوید در واقع ویتامین های ضروری بدن 14 عدد هستند. در ادامه این ویتامین ها را برای شما نام می بریم:

  • A
  • B
  • C
  • D
  • E
  • K
  • B1 (تیامین)
  • B2 (ریبوفلاوین)
  • B3 (نیاسین)
  • B5 (اسید پانتوتنیک)
  • B6 (پیراکسیدین)
  • B7 (بیوتین)
  • B9 (فولات)
  • B12 (کوبالامین)

اما به راستی اصلاً ویتامین چیست؟ ویتامین ها گروهی از مواد مغذی هستند که عملکرد بدن به وجود آنها وابسته است. ویتامین ها برای حفظ سلامتی ما حیاتی هستند. هر یک از این ویتامین های فوق صدها نقش در بدن ایفا می کنند. حمایت از پوست، ماهیچه ها و استخوان ها، نگهداری و ترمیم بافت ها، سلول و اندام ها، تأمین انرژی بدن شما و هزاران نقش دیگر از وظایف ویتامین های ضروری بدن می باشند. ویتامین های اصلی به دو نوع محلول در آب و محلول در چربی تقسیم می شوند. ویتامین های A، D، E و K محلول در چربی می باشند. این ویتامین ها می توانند در چربی بدن حل شوند. زمانی که این ویتامین ها جذب بدن شوند در کبد و بافت های لیپیدی بدن ذخیره می شوند. ویتامین گروه B و C محلول در آب بوده و مصرف مازاد آن نمی تواند مشکل ایجاد کند چرا که از طریق مایعات بدن دفع می شوند.

راه رسیدن به ویتامین های اصلی بدن چیست؟

ویتامین های فوق در بدن ساخته نمی شوند بدیهی است که باید از طریق مواد غذایی به بدن برسند. در ادامه منبع غذایی هر یک از ویتامین های ضروری بدن را برای شما نام می بریم.

  • ویتامین A: تخم مرغ، پنیر، ماهی های چرب از قبیل سالمون، ماست، شیر، اسفناج و هویج
  • ویتامین B1 (تیامین): ماهی تن، سالمون، نخود سبز، لوبیا سیاه، برنج قهوه ای و مارچوبه
  • ویتامین B2 (ریبوفلاوین): شیر و لبنیات، ماست، آوودکادو، تخم مرغ، گوشت گاو، اسفناج، انواع بادام، قارچ، ماهی قزل آلا
  • ویتامین B3 (نیاسین): گوشت مرغ مخصوصا سینه مرغ، تن ماهی، تخم مرغ، نخود فرنگی، سیب زمینی شیرین، برنج قهوه ای و آووکادو
  • ویتامین B5 (اسید پانتوتنیک): ماهی قزل آلا، قارچ های شیتاکه (edodes Lentinus)، گوشت مرغ بدون چربی (سینه)، تخم مرغ، شیر، گوشت گاو، عدس، سیب زمینی شیرین، آووکادو
  • ویتامین B6(پیراکسیدین): نخود، گوشت مرغ، گوشت گاو، ماهی سالمون و تن ماهی، برخی میوه ها مانند طالبی، پرتقال و موز، غلات غنی شده و سبوس دار، سبزیجات با برگ تیره مانند اسفناج، کلم بروکلی و غیره
  • ویتامین B7 (بیوتین): حبوبات شامل نخود، لوبیا، عدس، مغزها و دانه های روغنی، جگر، قارچ، موز، کلم بروکلی، سیب زمینی شیرین
  • ویتامین B9 (فولات): سبزیجات با برگ سبز مانند بروکلی، اسفناج، غلات، گوشت، جگر، مارچوبه، لوبیا سفید، کاهو، زرده تخم مرغ، موز، قارچ
  • ویتامین B12 (کوبالامین): گوشت گاو، ماهی، بره، غذاهای دریایی، پنیر، ماست، شیر و تخم مرغ
  • ویتامین C: خانواده مرکبات، انبه، گوجه فرنگی، گل کلم، سیب زمینی، اسفناج، کلم، فلفل تند، توت فرنگی، کیوی، جگر، هندوانه، گریپ فروت
  • ویتامین D: زرده تخم مرغ، قارچ، پنیر، جگر گاو، آب پرتقال، شیر سویا، شیر گاو، تن ماهی، جو دو سر، روغن جگر ماهی، ماست، ماهی ساردین و سالمون
  • ویتامین E: روغن جوانه گندم، آووکادو، بادام، تخمه آفتابگردان، اسفناج، کره بادام زمینی، زردآلو خشک شده، کیوی و فندق
  • ویتامین K: اسفناج، گل کلم، شلغم، شاهی، روغن سویا، روغن جگر ماهی، جعفری، زرده تخم مرغ، کاهو، گوجه فرنگی، مارچوبه، کرفس، لوبیا سبز، نخود فرنگی پخته شده، کلم (البته نیمی از این ویتامین توسط باکتری های روده انسان ساخته می شوند).

ویتامین های ضروری در بدن ساخته نمی شوند

همان طور که در بخش قبلی مطرح ویتامین های اساسی بدن به طور طبیعی ساخته نمی شوند. بنابراین با تغذیه اصولی باید این ویتامین ها توسط غذاهای مناسب دریافت شوند. البته برخی از ویتامین ها به مقدار اندک در بدن ساخته می شوند اما برای تأمین صد در صدی بدن لازم است که از منابع غذایی مصرف شوند. آشنایی با ریزمغذی ها و ویتامین های اصلی که اغلب آنها در بدن ساخته نمی شوند ضروری است. در بخش قبلی به طور مفصل راجع به منابع ویتامین های ضروری بدن صحبت کردیم. بنابراین با مطالعه این بخش به راحتی می توانید ویتامین های ضروری بدن خود را تأمین نمایید.

آیا مصرف مکمل برای تأمین ویتامین های اساسی بدن لازم است؟

برخی از افراد جهت تأمین ویتامین های ضروری بدن خود سراغ مولتی ویتامین ها و مکمل ها می روند. اما باید گفت تا جایی که ممکن است بهتر است ویتامین های ضروری بدن را از طریق مواد غذایی کسب کنید. در صورتی که فردی قصد داشته باشد از مولتی ویتامین ها استفاده کند باید پیش از آن آزمایش های مربوطه را بدهد. دادن آزمایش و نشان دادن آن به پزشک دید درستی راجع به کمبودهای بدن شما به پزشک می دهد.

در صورتی که برخی موارد در آزمایش شما کم باشد طبق تجویز پزشک می توانید از مولتی ویتامین یا مکمل استفاده نمایید. هر چند گاهی می توان کمبودهای ویتامین ها را با مصرف مواد غذایی بیشتر جبران نمود. فقط کافی است در این زمینه آگاهی خود را افزایش دهید. دانستن منابع غذایی ویتامین های لازم بدن می تواند کمک بزرگی در این زمینه به شما نماید. در هر صورت بهتر است پیش از هر اقدامی با پزشک متخصص مشورت کنید و آزمایش های لازم را انجام دهید.

شما چگونه ویتامین های لازم بدن خود را تأمین می کنید؟

خب به پایان مطلب رسیدیم اما حکایت همچنان باقی است! به راستی شما چطور ویتامین های بدن خود را تأمین می کنید؟ آیا به تغذیه خود اهمیتی می دهید؟ یا ندانسته و ناخواسته سریع به دنبال راه حل های فوری و مکمل ها می روید؟ در هر صورت امیدواریم که شما نیز جزء آن دسته افرادی باشید که به تغذیه صحیح و اصولی اهمیت می دهند. در نظر داشته باشید که هیچ چیز جای منابع طبیعی را نمی گیرد. سعی کنید کودکان خود را از سنین پایین به تغذیه صحیح و سالم عادت دهید تا در بزرگسالی از کمبودهای ویتامین ها مصون بمانند. به امید سلامتی شما!

کم خونی چیست و راهکارهای درمان آن

در رابطه با پرسش کم خونی چیست؟، خوب است بدانید کم خونی یک بیماری می‌باشد که در آن سطح هموگلوبین (Hb) در خون کاهش می‌یابد. هموگلوبین یک نوع پروتئین است که در سلول‌های قرمز خون یافت می‌شود و مسئولیت اصلی آن حمل اکسیژن به اندام‌های بدن است. کاهش سطح هموگلوبین می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله فقدان ویتامین از نوع B12 ، خونریزی داخلی یا خارجی، عفونت‌ها، بیماری‌های مزمن، کمبود و فقر آهن و غیره باشد. به صورت کلی علائم کم خونی شامل خستگی، ضعف عمومی، تنگی نفس، سردرد، بی‌ اشتهایی و کاهش قدرت جسمی است؛ همچنین افراد کم خون معمولا رنگ پوست زردی دارند. بنابراین در صورت تجربه علائم کم خونی بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا علت و درمان مناسب را تعیین نماید.

بررسی علت‌های کم خونی

علت کم خونی می‌تواند به دلایل مختلفی باشد که یکی از علل شایع آن کمبود آهن است. در حقیقت آهن نقش حیاتی در ایجاد هموگلوبین دارد و کمبود آن قادر است باعث کاهش تشکیل سلول‌های قرمز شود. علل دیگر کم خونی می‌تواند حاوی کمبود ویتامین  B12، از بین رفتن خون فراوان و غیره باشد. همچنین در برخی موارد، بدن قادر به جذب و استفاده از ویتامین B12  نیست که این بیماری رخ می‌دهد. این شرایط معروف به فقدان ویتامین B12 می‌باشد که به مرور زمان موجب ایجاد بیماری کم خونی می‌شود.

همچنین از دلایل دیگر علت کم خونی برخی بیماری‌های مزمن مانند سرطان، بیماری کلیوی، بیماری‌های قلبی و غیره هستند که موجب ایجاد کم خونی خواهند شد. این بیماری‌ها معمولا سبب انهدام سلول‌های خونی می‌شوند و تولید هموگلوبین را کاهش می‌دهند. علاوه بر موارد ذکر شده خونریزی ناشی از زخم، عمل جراحی، عوارض داروها و غیره نیز می توانند به کم خونی منجر شوند. در صورت از دست دادن خون بیش از حد، بدن قادر به تولید هموگلوبین برای جبران خونریزی نخواهد بود. در نهایت اکثر افراد به دلایل ژنتیکی به کم خونی گرفتار می‌شوند. برخی از این افراد ممکن است تولید هموگلوبین کمتری داشته باشند یا سلول‌های خونی آن‌ها زودتر از حد نرمال تخریب شوند.

معرفی عوارض کم خونی

عوارض کم خونی به شدت و مدت زمان آن بستگی دارد. در صورتی که کم خونی به طور شدید و برای مدت طولانی باشد، ممکن است عوارض جدی برای سلامتی ایجاد شود. برخی از عوارض این بیماری عبارتند از:

خستگی و ضعف: از عوارض کم خونی ایجاد خستگی و بی حسی است. در حقیقت کاهش هموگلوبین باعث نقص در تامین اکسیژن به بافت‌ها می‌شود که باعث خستگی و ضعف عمومی خواهد شد.

تنگی نفس: کاهش اکسیژن در خون می‌تواند باعث تنگی نفس و سرفه شود.

سردرد و سرگیجه: کمبود اکسیژن به مغز سبب سردرد و سرگیجه خواهد شد.

اختلالات قلبی: از عوارض کم خونی ایجاد مشکل در عملکرد قلب است. در واقع کمبود اکسیژن به قلب می‌تواند علائمی همچون ضربان قلب نامنظم، درد قفسه سینه و عدم تحمل فعالیت‌های روزمره را ایجاد کند.

پوست بی ‌رنگ و خشک: کاهش خون در بدن باعث بی ‌رنگی و خشکی پوست می‌شود.

ضعف عضلانی: کاهش تامین اکسیژن به عضلات می‌تواند موجب ضعف عضلانی شود.

اختلالات تمرکز و حافظه: آخرین عوارض کم خونی ایجاد اختلال در حافظه است. در واقع کاهش اکسیژن به مغز باعث اختلالات تمرکز و حافظه خواهد شد.

در صورت تجربه هر یک از عوارض کم خونی پیشنهاد می‌شود به پزشک مراجعه کنید تا علت کم خونی را شناسایی کند و درمان مناسب را برای شما تجویز نماید.

انواع بیماری کم خونی

برای درمان کم خونی راه‌های گوناگونی وجود دارد که باید با توجه به علت آن انجام گیرد. در صورت فقر آهن، مصرف دارو‌های آهن و تغذیه مفید می‌تواند نتیجه بخش باشد. داروهای آهن در قالب قرص و شربت وجود دارند که باید بر حسب توصیه پزشک مصرف شوند. همچنین مصرف غذاهایی که حاوی آهن هستند نیز برای درمان کم خونی توصیه می‌شوند. برخی از منابع غنی آهن شامل گوشت قرمز، جگر، ماهی، سبزیجات مانند اسفناج و کلم، لوبیا و نخود هستند. در صورت کمبود ویتامین B12 ، مصرف مکمل‌های مربوطه و تغذیه سالم می‌تواند به درمان کم خونی کمک فراوانی کند.

علاوه بر مصرف مکمل‌ها، رعایت یک رژیم غذایی سالم و متنوع نیز بسیار ضروری است. باید رژیم غذایی خود را با مشاوره پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم کنید تا درمان کم خونی به مرور زمان انجام شود. در صورت داشتن نشانه‌های کم خونی به پزشک مراجعه نمایید. پزشک ممکن است نیاز به تست‌های خونی بیشتری داشته باشد تا علت آن را تشخیص دهد و درمان کم خونی مناسب را تجویز کند. همچنین در صورتی که علت بیماری کم خونی ناشناخته است، امکان دارد نیاز به انجام تست‌های تشخیص دیگری مانند آزمایش‌های تصویربرداری داشته باشید.

درمان کم خونی با شیوه‌های طب سنتی

علاوه بر اقداماتی که در بالا ذکر شد برخی از روش‌های طب سنتی نیز می‌توانند در درمان کم خونی موثر باشند. در حقیقت آویشن یک گیاه دارویی است که به عنوان تامین منبع آهن بدن شناخته می‌شود. مصرف منظم آویشن می‌تواند به بهبود سطح آهن در بدن کمک کند. همچنین زعفران به عنوان یک منبع غنی آهن شناخته شده است. مصرف منظم زعفران می‌تواند به درمان کم خونی کمک فراوانی کند. عسل حاوی مقادیر قابل توجهی از ویتامین‌ها و مواد معدنی است که می‌تواند در بهبود علائم کم خونی موثر باشد. مصرف ادویه‌هایی مانند زیره سبز، زنجبیل و کرفس قادر هستند به سیستم ایمنی و درمان کم خونی کمک کنند.

بیشتر بخوانید : دلایل خون دماغ کودکان

برای جلوگیری از ابتلا به کم خونی چه اقداماتی انجام دهیم؟

برای پیشگیری از کم خونی می‌توانید اقدامات متفاوتی را انجام دهید. در حقیقت یک رژیم غذایی سالم و با مصرف مواد غذایی حاوی آهن و ویتامین‌ها را دنبال کنید تا به عوارض کم خونی دچار نشوید. در صورت نیاز ممکن است پزشک به شما توصیه کند که داروهای آهن در قالب قرص یا شربت مصرف کنید. این مکمل‌ها به شما کمک می‌کنند تا نیاز بدن به آهن را برطرف کرده و همچنین به درمان کم خونی بپردازد. خوب است بدانید امکان دارد متخصص مورد نظر، به شما توصیه کند که مکمل و دارو‌های ویتامین B12 و اسید فولیک مصرف نمایید. این مکمل‌ها به شما کمک می‌کنند تا نیاز بدن به این ویتامین‌ها را برطرف کرده و در نتیجه کم خونی بهبود پیدا کند.

همچنین سعی کنید از عواملی که می‌توانند باعث کم خونی شوند پرهیز کنید. به عنوان مثال مصرف الکل را محدود کنید و از خونریزی‌های غیر عادی مانند خونریزی دوران قاعدگی یا خونریزی پس از ضربه جلوگیری نمایید .با اتخاذ این اقدامات می‌توانید از کم خونی جلوگیری کنید و همچنین به درمان کم خونی بپردازید و سلامتی خود را حفظ نمایید. همچنین در صورت بروز هرگونه علائم نگران کننده پیشنهاد می‌شود به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص دقیق و درمان مناسب را دریافت نمایید.