بیماری‌های واگیر همچنان به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی در دنیا مطرح هستند. این بیماری‌ها از طریق عوامل مختلفی مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها به انسان منتقل می‌شوند.

در این بخش، به معرفی 10 بیماری‌های‌ واگیردار مهم که در سال‌های اخیر، به خصوص در سال‌های 2023 و 2024، بیشترین آمار شیوع و ابتلا را داشته‌اند، می‌پردازیم. شناخت این بیماری‌ها و راهکار‌های پیشگیری و کنترل موثر آنها از اهمیت بالایی برخوردار بوده و می‌تواند به حفظ سلامت شما و اطرافیانتان کمک کند.

بافت استخوانی بدن انسان مانند سایر بافت‌های بدن، دارای سلول‌های زنده است. این سلول‌ها مدام درحال ترمیم و جایگزینی هستند. با این حال، زمانی که افراد از سن 35 سالگی عبور می‌کنند، سرعت و آهنگ جایگزینی سلول‌های استخوانی کاهش می‌یابد. این روند، زمانی که افراد به سن 50 سالگی می‌رسند، علی‌الخصوص با مسئله یائسگی در زنان، بسیار ضعیف می‌شود. با جایگزین نشدن سلول‌های جدید، بافت استخوانی روبه زوال می‎‌رود و روز به روز، شکل نازک‌تر و ضعیف‌تری می‌گیرد.

در نتیجه، بیماری پوکی استخوان در میان سالمندان اتفاق می‌افتد و به این خاطر، بافت استخوان به مرور روبه فرسایش می‎رود. در آخر کار به جایی می‌رسد که استخوان تحمل وزن بدن را ندارد و با کوچک‌ترین فشاری دچار شکستگی می‌شود. 

تست زردی نوزاد در منزل به پدر ها و مادر ها این کمک را می‌ کند تا بتوانند با خیال راحت و بدون رفت و آمد به مراکز درمانی و آزمایشگاه پی به وجود چنین مشکلی در نوزاد خود ببرند. دستگاه بیلی چک یک دستگاه بسیار عالی برای سنجش و آزمایش زردی در نوزادان می‌ باشد. این دستگاه به راحتی می‌ تواند خون نوزادان و شیرخواران را از طریق پوست اندازه‌ گیری کرده و به راحتی نتیجه را به شما اعلام کند. دیگر نیازی نیست که خون نوزاد خود را گرفته و بر روی آن تست‌ های مختلف انجام دهید. یکی از مزایای انجام تست زردی نوزاد در منزل توسط این دستگاه بدون درد بودن آن می‌ باشد.

نوزاد شما بدون احساس هیچ درد و سوزشی مورد آزمایش قرار می‌ گیرد. این دستگاه کاملاً غیر تهاجمی بوده و استفاده از آن بسیار راحت می‌ باشد. شما در کمتر از ۱۰ دقیقه می‌ توانید نتیجه آزمایش را متوجه شوید. می‌ توانید به راحتی دستگاه بیلی چک را بر روی پیشانی نوزاد خود بگذارید. زمانی که این دستگاه با پوست بدن نوزاد تماس پیدا می‌ کند می‌ تواند مستقیماً خون نوزاد را سنجیده و با دقت بسیار بالایی اعداد و ارقام را نشان دهد. در نظر داشته باشید که یک رنج نرمال با توجه به سن نوزادان وجود دارد. شما باید از این رنج اطلاع داشته تا بتوانید یک نتیجه‌ گیری درست نیز داشته باشید. تشخیص زردی نوزاد توسط دستگاه بیلی چک بسیار راحت می‌ باشد.

آمپول نوروبیون معمولاً به خوبی تحمل می‌ شود و عوارض جانبی جدی ندارد. با این حال، در برخی افراد ممکن است عوارض جانبی کمی رخ دهد. مهمترین عوارض جانبی آمپول نوروبیون عبارتند از:

• درد و تحلیل در محل تزریق: ممکن است بعد از تزریق آمپول درد یا تحلیل موقتی در محل تزریق احساس شود. این عارضه معمولاً طبیعی است و به طور معمول خود به خود بهبود می ‌یابد.

• حساسیت و واکنش آلرژیک: در برخی افراد ممکن است واکنش ‌های آلرژیک نسبتاً نادری نسبت به آمپول نوروبیون رخ دهد. این واکنش ‌ها می ‌توانند شامل آبریزش، خارش، قرمزی و تورم محل تزریق، تنگی نفس و درد در قفسه سینه باشند. در صورت بروز هرگونه واکنش آلرژیک، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.

• افزایش سطح ویتامین B6: مصرف طولانی مدت و بیش از حد ویتامین B6 ممکن است منجر به افزایش سطح این ویتامین در بدن شود. این ممکن است علائمی مانند درد عضلانی، تشنج، عصبانیت و اختلالات شناختی را به همراه داشته باشد. بنابر این، توصیه می ‌شود آمپول نوروبیون را با دستور پزشک مصرف کنید و از دز آن تجاوز نکنید.

خون شما سرشار از سلول ها، آب، مواد مغذی و پروتئین است و یک خون گیری ساده می تواند به شما کمک کند تا از سلامت خود آگاهی پیدا کنید.

آزمایش خون نشان دهنده سلامتی است و نگرانی های بالقوه سلامتی را روشن می کند. پزشک شما ممکن است آزمایش خون را به صورت سالانه یا بیشتر برای پرونده پزشکی توصیه کند. آزمایش خون منظم به شما این امکان را می دهد که شاهد تغییرات سلامتی خود در طول زمان باشید، که می تواند بر انتخاب سبک زندگی شما تاثیر بگذارد.

علائم اولیه سرطان به نوع سرطان، میزان گسترش سلول های سرطانی و … بستگی دارد. این در حالی است که انجمن سلامت آمریکا چند نشانه اولیه سرطان را به صورت زیر معرفی کرده است:

• احساس خستگی طولانی مدت
• حالت تهوع و استفراغ
• ابتلا به گلودرد غیر قابل درمان
• احساس تغییر در عادت های روده و مثانه
• مشاهده خونریزی یا زخم بدون علت
• مشاهده ترشحات غیر معمول
• ایجاد برآمدگی در برخی از اندام های بدن مانند سینه یا بیضه
• مشکلات بلع
• گرفتگی گلو
• سرفه های شدید و غیر معمول
• تغییر در اندازه، رنگ و یا شکل خال های بدن و زگیل ها
• کاهش وزن شدید بدون علت خاصی
• کاهش اشتها
• تب های مزمن
• ابتلا به عفونت های مکرر که از طریق روش های معمول درمان نمی شوند.
• احساس درد غیر عادی در استخوان ها یا دیگر اندام های بدن

دیسک کمر اغلب در دهه چهارم و پنجم زندگی رخ می دهد، اما در هر سنی نیز ممكن است اتفاق بیفتد. 2 تا 3 درصد از مردم در طول زندگی ‌شان دچار فتق دیسک کمر می شوند. بیماری بیرون زدگی دیسک (فتق دیسک) با فشار عصب اتفاق می افتد و منجر به درد عصب و عضله می‌ شود. مطالعات نشان داده است که خطر فتق دیسک در افراد سیگاری بیشتر است.

در میان علل و عوامل خطر بیماری دیسک کمر می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

•     افزایش سن: عامل اصلی آسیب دیسک های بین مهره ای است. با افزایش سن، تامین مواد مغذی و آب به دیسک ‌های بین مهره ‌ای بدتر می ‌شود و بدن فرآیند تخریب پیشرونده را به حرکت در می ‌آورد. ترک ‌های ظریفی در غضروف‌ فیبری سخت ایجاد می‌ شود و هسته ژلاتینی دیسک‌ های بین مهره‌ای می‌ تواند به درون آن نفوذ کنند. این امر منجر به برآمدگی دیسک بین مهره ‌ای (بیرون زدگی دیسک بین مهره ای) و پارگی حلقه فیبری و یا فتق دیسک (پرولاپس) می شود.
•     تروما و میکرو ترومای مکرر به ستون فقرات: کارهایی نظیر حمل بار سنگین یا ارتعاشات یا تكان خوردن در هنگام نشستن ‌های طولانی مدت منجر به آسیب کمر می شود (کارهای سنگین ساخت و ساز، جابجایی، رانندگان کامیون و غیره).
•     اضافه وزن: با گذشت زمان فشاری به ستون فقرات وارد می کند.
•     سبک زندگی: کمبود آب بدن و رژیم غذایی بسیار غنی، خطر ابتلا به بیماری دیسک را افزایش می دهد. همچنین فقدان ورزش بدنی، منجر به تحلیل رفتن عضلات و کاهش حمایت از ستون فقرات می شود.

شروع دادن غذای مناسب نوزاد پس از 6 ماهگی باید با در نظر گرفتن نکاتی صورت گیرد:

• غذاها باید کاملاً هموژن شده و بدون قطعات درشت باشند تا خطر خفگی را کاهش دهد.
• میزان غذای اضافه شده به تدریج و طبق توصیه پزشک افزایش یابد.
• از غذاهای حساسیت‌زا مثل شیر گاو، تخم مرغ، ماهی و گلوتن تا 9-12 ماهگی پرهیز شود.
• مصرف آهن و روی کافی برای رشد و تکامل سیستم ایمنی ضروری است.
• منابع کلسیم مثل لبنیات و سبزیجات برگ سبز تامین کننده نیازهای استخوانی هستند.
• مصرف میوه و سبزیجات تازه برای تامین ویتامین‌ها و مواد معدنی مفید است.
• استفاده از نشاسته‌های پیچیده مثل سبزیجات، حبوبات و غلات کامل به جای غلات تصفیه شده.
• حبوبات و گوشت‌های لاغر برای تامین پروتئین کافی مناسب هستند.
• از نمک، شکر، چربی و ادویه‌جات اضافی پرهیز شود.
• آب کافی برای هیدراته نگه داشتن بدن ضروری است.

بنابراین، توصیه می‌شود غذای مناسب نوزاد حاوی مواد مغذی متنوع و سالم باشد تا رشد و تکامل بهینه او تضمین گردد. البته همیشه باید بر اساس سن نوزاد و توصیه‌های پزشک اقدام شود.

شیوع آرتروز گردن در سالمندان با افزایش سن رابطه مستقیم دارد، به طوری که در حدود 60 درصد افراد بالای 65 سال و 85 درصد بالای 75 سال دچار این بیماری هستند. عوامل خطرساز متعددی از جمله سابقه خانوادگی، آسیب‌دیدگی‌های قبلی گردن، اضافه وزن، سیگار و شغل‌هایی که نیاز به فعالیت‌های تکراری گردن دارند، بروز آرتروز گردن را افزایش می‌دهند. علائم آرتروز گردن معمولاً به تدریج ظاهر می‌شوند و شامل درد گردن، سفتی عضلات، محدودیت حرکت گردن و صداهای ترق تروق هنگام حرکت است. در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است دردهای پراکنده به بازوها هم انتشار یابد. تشخیص با معاینه فیزیکی و تصویربرداری‌هایی مثل ام‌آرآی و ایکس‌ری انجام می‌شود.

درمان آرتروز گردن در افراد سالمند بسته به شدت علائم متفاوت است و ممکن است شامل استراحت، فیزیوتراپی گردن، داروهای ضدالتهابی، روش‌های گرمادرمانی یا حتی جراحی باشد. پیشگیری از طریق کنترل وزن، ورزش‌های مناسب و اجتناب از حرکات تکراری گردن توصیه می‌شود. آرتروز گردن یکی از شایع‌ترین علل ناتوانی در سالمندان است که تأثیر منفی بر کیفیت زندگی آنها می‌گذارد. آگاهی از علائم اولیه و درمان به موقع می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند و سلامت و استقلال سالمندان را حفظ نماید. پژوهش‌های بیشتر برای یافتن روش‌های نوین درمانی و کاهش ناتوانی ناشی از این بیماری ضروری به نظر می‌رسد.

یک بررسی سیستماتیک در سال 2018 به این نتیجه رسید که داروهای اورولوژیک، داروهای ضد افسردگی و روانگردان با خشکی دهان در افراد مسن مرتبط هستند. مرور سیستماتیک دیگری گزارش داد که 106 دارو از جمله داروهای ضد افسردگی (مانند فلوکستین) و داروهای ضد موسکارینی (مانند، تولترودین برای مثانه بیش فعال) با اختلال عملکرد غدد بزاقی، مرتبط هستند. داروهای بدون نسخه (OTC) و داروهای تجویزی از جمله آنتی هیستامین‌ها (برای آلرژی یا آسم)، داروهای ضد فشار خون، ضد احتقان‌ها، داروهای ضد درد، دیورتیک‌ها، شل کننده های عضلانی و داروهای ضد افسردگی می توانند به تشدید خشکی دهان کمک کنند. رایج ترین انواع داروهایی که باعث اختلال عملکرد بزاق می‌شوند دارای اثرات آنتی کولینرژیک هستند. به عنوان مثال، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، آنتی هیستامین‌ها، داروهای ضد فشار خون، داروهای ضد تشنج و ضد اسپاسم. به طور کلی، احتمال کاهش میزان جریان بزاق در حضور بسیاری از بیماری‌ها و داروها افزایش می یابد.

 خشک شدن دهان نیز معمولاً به عنوان یک اثر جانبی جزئی همراه با خواب‌آلودگی، سرگیجه و حالت تهوع گزارش می‌شود. اگر بیمارانی که داروهای آنتی کولینرژیک مصرف می‌کنند، بتوانند آنها را در طول روز به جای شب (با اجتناب از علائم شبانه) و در دوزهای منقسم به جای یک دوز بزرگ‌تر استفاده کنند، علائم خشکی دهان ناشی از داروها نیز کاهش می‌یابد. خشک شدن دهان همچنین می‌تواند به دنبال پیوند سلول‌های بنیادی خون ساز باشد. همچنین به عنوان بخشی از پیوند غدد بزاقی در مقابل بیماری میزبان رخ دهد. شیوع خشک شدن دهان نیز در بین افرادی که بیش از چهار داروی تجویزی روزانه مصرف می‌کنند، بیشتر است. یکی دیگر از علت‌های مهم Xerostomia استفاده از الکل و تنباکو، مصرف حشیش یا مصرف بیش از حد کافئین یا غذاهای تند است.